16 Nisan, sessiz bir devrimdi aslında…

Türkiye'de bir çağ kapandı, yeni bir çağ açıldı.

“Koalisyonlar çağı” kapandı, “istikrar çağı” açıldı.

Karanlık bir dönem ardımızda kaldı, aydınlık bir çağ önümüzde şimdi.

Bu yüzden 16 Nisan bir milattır.

16 Nisan bir devrimdir.

İşte bu devrimin açtığı yeni çağa uyum süreci içerisindeyiz. Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi uyum yasalarının taslak çalışmaları, kamu kurum ve kuruluşlarının Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'ne intibakı gibi “Yeni çağa alışma ve entegre olma” süreçleri tüm hızıyla devam ediyor. Öte yandan seçim sistemi ve Siyasi Partiler Kanunu gibi darbe ürünü mevzuatların değiştirilmesi ile ilgili tartışmalar da tüm sıcaklığını koruyor.

AK Parti'nin bu değişimi gerçekleştirmek için uzun zamandır çalışmalar yaptığını biliyoruz. Nitekim Cumhurbaşkanı Erdoğan, Başbakanlık yaptığı dönemde Türkiye'deki seçim barajının demokratik meşruiyetini sorgulamış ve “%10 barajına aynen devam”, “Dar Bölge” veya “Daraltılmış Bölge” şeklinde 3 alternatifi tartışmaya açmıştı.

Ne var ki muhalefet partileri o dönem Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın tartışmaya açtığı bu modeller üzerinde pek durmamış, dar ve daraltılmış bölge seçim sistemleri ilgili fikir beyan etmemişti.

Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın tartışılmasını istediği modellerden birisi olan Daraltılmış Bölge Seçim Sistemi'ni 1987 ve 1991 yıllarında yapılan seçimlerde Turgut Özal uygulamıştı.

Daraltılmış Bölge modeli, Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi değişikliğinden sonra şimdi yeniden tartışılmaya başlandı. Başta AK Parti kurmayları olmak üzere tüm siyasi partilerin Daraltılmış Bölge Seçim Sistemi ile ilgili çalışma yaptığı biliniyor. Eğer yetişirse 2019 seçimlerinin “Daraltılmış Bölge Seçim Sistemi” ile yapılması öngörülüyor.

Peki…

Daraltılmış Bölge Seçim Sistemi nedir?

Daraltılmış Bölge Sistemi'nde seçim barajı kaldırılıyor mu?

Kısaca değinelim…

Daraltılmış Bölge Seçim Sistemi, her bölgeden en az 3, en fazla 5 Milletvekili seçilmesini öngörüyor.

Milletvekili sayısını 600 olarak baz alırsak her bölge için 3 Milletvekili düşünüldüğünde Türkiye 200 seçim bölgesine, her bölge için 4 Milletvekili düşünüldüğünde Türkiye 150 seçim bölgesine ayrılacak. Eğer her seçim bölgesinden 5 Milletvekilinin çıkması kararlaştırılırsa o zaman da Türkiye 120 bölgeye ayrılacak.

Daraltılmış Bölge Seçim Sistemi'nde “seçim barajı” olacak.

Ancak bu barajın yüzde kaçlık bir baraj olacağı ile ilgili tartışmalar devam ediyor. Bu meyanda iki seçenek üzerinde durulduğunu söyleyebiliriz. Bunlar “yüzde 5” ve “yüzde 7” seçim barajı seçenekleri.

Dar Bölge Sistemi'nde seçim barajı kaldırılıp Türkiye 600 seçim bölgesine ayrılıyorken, Daraltılmış Bölge Sistemi'nde baraj kaldırılmıyor, her seçim bölgesinde en az 3, en fazla 5 milletvekili seçiliyor.

Dolaysıyla Daraltılmış Bölge Seçim Sistemi'nde seçimlere katılacak siyasi partilerin öncelikle Türkiye barajını aşması gerekecek.

Türkiye barajını aşan siyasi partiler, seçim bölgelerinde aldıkları oy nispetinde Milletvekili çıkartacak.

Örneğin Daraltılmış Bölge Seçim Sistemi'nde İstanbul, Ankara ve İzmir'deki durum şu şekilde olacak.

Eğer her seçim bölgesinden 4 Milletvekilinin çıkmasına karar verilirse 88 Milletvekiline sahip İstanbul 22 seçim bölgesine, 32 Milletvekiline sahip Ankara 8 seçim bölgesine, 26 Milletvekiline sahip İzmir ise 6 seçim bölgesine ayrılacak.

Türkiye genelinde barajı aşan siyasi partiler, seçim bölgelerinde aldıkları oy nispetinde Milletvekili çıkartacak.

Yapılan araştırmalar Milletvekili dağılımı açısından Daraltılmış Bölge Sistemi'nin mevcut sisteme benzer bir tablo çıkaracağını gösteriyor.

Öte yandan, Türkiye'de seçim sisteminin değiştirilmesi ve seçim barajının düşürülmesi, demokratikleşme adına önemli bir adım olacaktır kuşkusuz. Ayrıca 80 darbesiyle yürürlüğe giren kanun ve yasaların değiştirilmesi, temsilde adaletin sağlanması ve demokratik meşruiyetin genişletilmesi TBMM'nin saygınlığını da arttıracaktır.

Eee…

Ne demiştik?

Yeni bir Türkiye kuruyoruz…