(Çorum Halk Sağlığı Müdürlüğü Basın Açıklaması)

“ 8 MAYIS DÜNYA TALASEMİ HAFTASI”

Talasemi, tedavi gerektiren, genetik bir kan hastalığıdır. Bu yüzden, hasta çocukların doğumunun önüne geçilmesi için evlilik öncesi test yaptırmak, talasemi ile doğan çocuklar içinse doğru tedavi olanağına ulaşmak önemlidir.

Ülkemizde ''Akdeniz anemisi'' olarak da bilinen talasemi hastalığı, dünyada en sık görülen kalıtsal kan hastalığıdır. Taşıyıcılarda çok fazla bir sağlık riski yaratmayan bu hastalık, daha ciddi tiplerinde ise şişkin karın, koyu cilt rengi, yüzde ve kafada kemik bozuklukları, dalak büyümesi gibi özelliklerle kendini belli eder. Kan testiyle teşhisi konabilen bu hastalıktan, bireyleri korumak için evlilik öncesi test yaptırmak ve hastaların doğru tedavi olanaklarına kavuşmasını sağlamak için bu hastalık hakkında farkındalık kazanmak çok önemlidir.

Talasemi nedir, ne değildir?

Talaseminin iki temel tipi vardır. Bunlardan biri Akdeniz çevresindeki tüm ülkelerde sık görüldüğü için hastalık 'Akdeniz anemisi' ismini almıştır.

Bu hastalığı taşıyan gen, çocuğa yalnızca annesinden veya yalnızca babasından geçerse çocuk 'taşıyıcı' olur. Taşıyıcılar hafif bir renk solukluğu ve bazen çabuk yorulma dışında tamamen sağlıklıdır. Talasemi taşıyıcılığı irsi bir hastalıktır, bulaşıcı özelliği yoktur. İki taşıyıcı evlendiğinde çocukları yüzde 25 olasılıkla hasta, yüzde 25 olasılıkla sağlam, yüzde 50 olasılıkla taşıyıcı doğar. Bir taşıyıcı sağlıklı biri ile evlendiği zaman çocukları hasta olmaz, yüzde 50 olasılıkla taşıyıcı, yüzde 50 olasılıkla sağlıklı doğar.

Talasemi taşıyıcıları için herhangi bir tedavi gerekmez, zaman zaman halsizlikleri olduğunda çinko ve folik asit desteği alabilirler. Bu kişiler daha çok 'demir eksikliği anemisi' ile karıştırılır, gereksiz uzun süreli demir tedavisi alırlar. Bu nedenle iki aylık demir tedavisine rağmen anemisi düzelmeyen kişilerde mutlaka talasemi testi yaptırılmalıdır. Akdeniz anemisi olarak da bilinen talasemi major hastalığı ise erken çocuklukta başlayan, çok ciddi bir kan hastalığıdır. Bu çocuklar kendileri için yeterli hemoglobini yeterince yapamazlar. Anne ve babadan geçen hatalı genler nedeni ile kemik ilikleri çok çalışan, fakat sürekli defolu alyuvar üreten bir fabrikaya benzer. Kemik iliğinin çok çalışması ise hastada yüzde ve kafada şekil değişikliklerine neden olur. Büyüme, gelişme yaşına göre geri kalır. Zekâda ise hiçbir sorun yoktur. Akdeniz anemisi taşıyıcılığı zamanla hastalığa dönüşmez, doğumdan ölüme kadar taşıyıcı taşıyıcı, hasta da hasta olarak kalır.

Talasemi hastalığı bulaşmaz ve bir kanser türü değildir.